przy otwarciu strony odezwała się rokitniczka

Rodzaj: Acrocephalus

• Trzciniak
• Wodniczka
• Rokitniczka
• Trzcinniczek
• trzcinniczek kaspijski
• Łozówka
• Tamaryszka
• Zaroślówka

Trzciniak - Acrocephalus arundinaceus

Trzciniak jest niewielkim ptakiem wędrownym z podrodziny gajówek (Sylviinae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Ptak ten występuje w Europie, Azji i w Afryce; spotyka się go również na Filipinach, Nowej Gwinei, Wyspach Sundajskich i w Australii (populacje australijskie trzciniaków są osiadłe). Trzciniak zimuje w południowej i środkowej Afryce, na subkontynencie Indyjskim i Półwyspie Indochińskim. Do życia ptaki te potrzebują zarośniętych trzcinami, szuwarami lub łozami brzegów jezior i stawów.

Ten największy przedstawiciel rodzaju Acrocephalus ma wielkość szpaka. Osiąga długość ciała ok. 20 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 28 cm i wagę 24-40 g. Z wierzchu jest jednolicie rdzawobrązowy, a od spodu białoszary. Latając wśród trzcin łowi owady nadwodne: ważki, jętki i chruściki.

Gniazdo trzciniaka to misternie spleciony koszyczek przymocowany do kilku pionowych łodyg trzciny. Gniazdo wiszące nad lustrem wody ma wysokie brzegi. Chodzi o to, aby jaja i pisklęta nie wypadły z gniazda, gdy na wietrze cała konstrukcja zacznie się kołysać. Sezon lęgowy trzciniaków trwaa od czerwca do lipca. W tym czasie ptaki te wyprowadzają 1 lęg. Samica składa 3-6 niebieskozielonych lub oliwkowozielonych jaj z szarozielonymi plamkami. W gnieździe trzciniaka często znajduje się podrzucone jajo kukułki. Jaja wysiadywane są przez samicę przez ok. 2 tygodnie. Młode opuszczają gniazdo po 12-14 dniach.

W Polsce trzciniak należy do ptaków lęgowych. Przylatuje do nas w kwietniu-maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. objęty jest ochroną gatunkową.

Wodniczka - Acrocephalus paludicola

Wodniczka jest niewielkim ptakiem wędrownym z podrodziny gajówek (Sylviinae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Na sezon lęgowy przylatuje do Europy, a zimę spędza w zachodniej Afryce. Wodniczka, tak jak rokitniczka, związana jest z terenami podmokłymi. Zasiedla wyłącznie rozległe turzycowiska. Turzycowiska są to obszary podmokłe porośnięte turzycami, niskimi roślinami podobnymi do traw, tworzącymi często charakterystyczne wyniesione kępki.

Wodniczka jest podobna do rokitniczki. Oba ptaki mają upierzenie brązowożółte z ciemnymi kreskami oraz jasnymi brwiami. U wodniczki dodatkowo występuje również jasny pasek na szczycie głowy, po którym można najłatwiej odróżnić ją od rokitniczki. Ptaszek ten osiąga ok. 13 cm długości ciała, 16,5-19,5 cm rozpiętości skrzydeł i 10-15 g wagi. Pożywieniem wodniczki są drobne bezkręgowce, głównie owady. Śpiew wodniczki jest krótszy i mniej urozmaicony niż rokitniczki, a samiec śpiewa siadając na rosnących wszędzie turzycach.

Gniazdo, splecione z źdźbeł roślinnych, wodniczka umieszcza w kępie gęstej turzycy nad podmokłym gruntem lub płytką wodą. Sezon lęgowy trwa od maja do lipca. W tym czasie wodniczki wyprowadzają 1-2 lęgi. W jednym lęgu samica składa 4-6 jaj, które sama wysiaduje przez 12-15 dni. Pisklęta są gniazdownikami, więc jeszcze przez ok. 13-14 dni pozostają w gnieździe.

W Polsce wodniczka należy do ptaków lęgowych. Przylatuje do nas w kwietniu-maju, a odlatuje w sierpniu-październiku. Stosowne miejsca do gniazdowania wodniczki znajdują się w Polsce tylko w kilku miejscach: w dolinie Biebrzy, nad dolną Odrą i w dolinie Narwi. W Polsce liczebność wodniczki wynosi około 3 tysięcy par lęgowych, co stanowi znaczący procent gnieżdżących się w Europie tych ptaków. Wodniczka jest objęta ochroną.

Rokitniczka - Acrocephalus schoenobaenus

Rokitniczka jest niewielkim ptakiem wędrownym z podrodziny gajówek (Sylviinae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Rokitniczka związana jest z terenami podmokłymi. Spotkać ją można na podmokłych, zakrzaczonych łąkach w pobliżu zbiorników wodnych, wśród pojedynczych krzaków czy w niezbyt gęstych trzcinowiskach. Na zimę rokitniczka odlatuje do Afryki.

Rokitniczka ma ubarwienie podobne do wodniczki: upierzenie brązowożółte z ciemnymi kreskami oraz jasne brwi. Ten niewielki ptaszek waży tylko 9-15 g. Długość jego ciała wynosi ok. 13 cm, a rozpiętość skrzydeł - 13-21 cm. Samiec często sadowi się na widocznym miejscu, na gałęzi czy trzcinie i śpiewem oznajmia innym obecność na swoim terytorium. Śpiew rokitniczki jest ładny, urozmaicony, często z elementami naśladownictwa głosów innych ptaków. Rokitniczka odżywia się owadami i drobnymi bezkręgowcami. W drodze na zimowisko zjada również jagody. Rokitniczka może żyć nawet 7 lat.

Swoje gniazdo rokitniczka umieszcza na roślinach lub na ziemi. Sezon lęgowy trwa od maja do lipca. W tym czasie rokitniczka wyprowadza 1-2 lęgi. W jednym lęgu samica składa 5-6 jaj, które sama wysiaduje przez 13-15 dni. Pisklęta są gniazdownikami i jeszcze przez 10-14 dni pozostają w gnieździe.

Rokitniczka należy w Polsce do ptaków licznych lęgowo. Przylatuje do nas w kwietniu-maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. Rokitniczka jest objęta ochroną.

Trzcinniczek - Acrocephalus scirpaceus

Trzcinniczek jest niewielkim ptakiem wędrownym z podrodziny gajówek (Sylviidae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Występuje w Europie od Pirenejów po Don (poza północną częścią Wysp Brytyjskich i Półwyspu Skandynawskiego) i Półwysep Apeniński oraz w Azji Mniejszej i Azji Środkowej. Zimuje w Afryce równikowej. Zasiedla zarośnięte trzciną stawy i jeziora, a także przydrożne rowy i bagna z trzcinami i pałką wodną.

Trzcinniczek jest mniejszy od trzciniaka. Osiąga długość ciała ok. 13 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 19 cm i wagę 10-16 g. Ubarwieniem przypomina łozówkę - jest od niej bardziej brązowy (zwłaszcza na kuprze), ma ciemniejsze boki ciała oraz szarobrunatne nogi. Podobieństwo do łozówki jest tak łudzące, że obydwa te gatunki są trudne do rozróżnienia. Trzcinniczek żywi się drobnymi owadami. Prowadzi raczej skryty tryb życia i tylko czasem wychodzi na czubki trzcin.

Gniazdo trzcinniczka jest umieszczone zawsze nad powierzchnią wody (bliżej brzegu niż gniazdo trzciniaka). Jest to głęboki koszyczek z wplecionymi w boki łodygami trzcin. Jeśli trzcinniczek występuje na tym samym terenie co trzciniaki, to składa jaja wyraźnie później, gdy jego większy krewniak jest już blisko wychowania potomstwa. Trzcinniczki wyprowadzają 1 lub niekiedy 2 lęgi w roku. Pierwszy lęg wypada pod koniec maja, a drugi - w lipcu. W jednym lęgu samica składa 3-5 zielonkawych jaj, z gęstym, oliwkowym plamkowaniem, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 10-12 dni. Do gniazda trzcinniczka często swoje jajo podrzuca kukułka. Młode opuszczają gniazdo po ok. 11-13 dniach.

Trzcinniczki należą w Polsce do ptaków lęgowych. Przylatują do nas w kwietniu-maju, a odlatują w sierpniu-październiku. Są objęte ochroną.

Łozówka - Acrocephalus palustris

Łozówka jest niewielkim ptakiem wędrownym z podrodziny gajówek (Sylviinae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). W sezonie lęgowym łozówka przebywa w Europie od południowej Anglii i Francji po Ural (poza półwyspami: Skandynawskim, Apenińskim i Bałkańskim). Na zimowiska odlatuje na Półwysep Iberyjski i do północnej Afryki (Maroko). Łozówka zasiedla tereny wilgotne i dobrze nasłonecznione, porośnięte bujną roślinnością zielną i krzewami wierzby w pobliżu wody; można ją spotkać na obrzeżach wilgotnych lasów, sadów, ogrodów i łąk, a także na tarasach zalewowych rzek.

Upierzenie łozówki jest oliwkowoszare z wierzchu i białawe od spodu. Łozówka osiąga długość ciała ok. 13 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 19 cm i wagę 10-18 g. Łozówka potrafi naśladować głosy innych ptaków. Jej pożywieniem są drobne owady.

Gniazdo łozówki umieszczone w pobliżu wody, uwite jest na gałązkach lub łodygach roślin, zawsze nad ziemią (nie nad wodą). Jest ono dobrze ukryte w gęstej kępie traw i krzewów. Sezon lęgowy łozówek trwa przez czerwiec. W tym czasie samica składa 3-5 białozielonkawych jaj z oliwkowymi plamkami, które wysiaduje na zmianę z samcem przez 12-14 dni. Do gniazda łozówki swoje jajo często podrzuca kukułka. Młode opuszczają gniazdo po 11-13 dniach, kiedy nie potrafią jeszcze latać. Łozówka wyprowadza 1 lęg w roku.

W Polsce łozówka należy do ptaków lęgowych. Przylatuje do nas w maju, a odlatuje w sierpniu-wrześniu. Należy do ptaków chronionych.

Tamaryszka - Acrocephalus melanopogon

Tamaryszka jest niewielkim ptakiem z podrodziny gajówek (Sylviidae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Występuje w trzech podgatunkach: Acrocephalus melanopogon melanopogon - Europa południowa i Północno-zachodnia Afryka; Acrocephalus melanopogon albiventris - wybrzeża Morza Azowskiego, w dolnym biegu rzeki Don i w kraju krasnodarskim; Acrocephalus melanopogon mimica - w dolnym biegu Wołgi, na Kaukazie, w Turcji i w krajach Lewantu. Tamaryszka dobrze czuje się w szuwarach i zaroślach przybrzeżnych. Niektóre populacje tych ptaków są osiadłe, inne wędrowne lub częściowo wędrowne. Zimę tamaryszki spędzają w południowych rejonach występowania, na wybrzeżach i wysepkach Morza Śródziemnego lub odlatują dalej, np. do Afryki.

Tamaryszka jest bardzo podobna do rokitniczki. Różni się od niej ciemniejszym wierzchem i bokami ciała oraz wyraźniejszym wzorem na głowie: czarne ciemię, białe, szerokie brwi, policzki z ciemnym obrzeżeniem. Tamaryszka osiąga długość ciała ok. 12-13 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 15-17 cm i wagę ok. 10-12 g. U tego gatunku nie obserwuje się dymorfizmu płciowego. Pożywieniem tych ptaszków są owady i inne drobne bezkręgowce. Pokarmu tamaryszka poszukuje na roślinach, na powierzchni wody, potrafi też chwytać owady w locie.

Na sezon lęgowy (od połowy kwietnia do połowy czerwca) tamaryszki przylatują do Europy południowej. Swoje gniazda zakładają w gęstych trzcinach lub niskich krzewach. Gniazdo jest głębokim koszyczkiem z luźno splecionych źdźbeł roślin wodnych i liści, wyścielone materiałem roślinnym i piórami. Gniazdo umieszczone jest zwykle na wysokości 30-60 cm nad powierzchnią wody. Samica składa 3-5 jaj o tle białym lub białoszarym, z drobnym jasno-oliwkowym plamkowaniem. Jaja wysiadywane są przez 14-15 dni przez obydwoje rodziców.

W Polsce tamaryszka nie przystępuje do lęgów. Ma status ptaka zalatującego. Według danych z 1998 r. w Polsce tamaryszkę stwierdzono jedynie 3 razy. Ptaki te są pod ochroną.

Zaroślówka - Acrocephalus dumetorum

Zaroślówka jest niewielkim ptakiem wędrownym z podrodziny gajówek (Sylviinae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Występuje w północno-wschodniej Europie aż do rejonów Morza Śródziemnego i północno-zachodniej Afryki oraz w Azji centralnej po zachodnią Mongolię i zachodnie Chiny. Zaroślówki zimują na obszarze Pakistanu, Indii, Nepalu, na Sri Lance aż po wschodnią Birmę. Spotkać je można w zaroślach wierzbowych i olchowych wzdłuż strumyków, kanałów i rowów nawadniających zarośniętych trzciną i wysoką trawą, na brzegach bagien, a niekiedy na obrzeżach tajgi. Zaroślówka jednak woli suche zakrzewione tereny.

Ten ruchliwy ptaszek o raczej szczupłej sylwetce ma ciemny, ostro zakończony dziób, szare nogi, krótkie jasne brwi i jasne obwódki wokół oczu. Jego upierzenie jest z wierzchu oliwkowobrązowe, a od spodu jasne. Osiąga długość ciała ok. 12-13 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 17-19 cm i wagę ok. 8-12 g. Ptak ten charakteryzuje się uniesioną głową i ogonem, którym również często porusza. U zaroślówek nie obserwuje się dymorfizmu płciowego. Zaroślówki żywią się głównie owadami. Zjadają również pająki i ślimaki. W poszukiwaniu pokarmu zwinnie poruszają się w koronach drzew lub krzewów. Zbierają również pokarm z ziemi, potrafią również chwytać owady w locie.

Na sezon lęgowy (czerwiec-lipiec) zaroślówka przylatuje do Finlandii i zachodniej Syberii. Gniazduje w gęstej roślinności: w trzcinach, pokrzywach, krzewach lub niskich drzewach. Gniazdo jest niewielkim, zwartym koszyczkiem splecionym z łodyg i liści, wyścielonym włóknami roślinnymi, często zmieszanymi z pajęczyną i włosami. W jednym lęgu samica składa 3-6 gładkich, błyszczących jaj o tle zielonkawym, kremowym, szarawym lub rużowawym, z oliwkowymi lub rudymi plamkami. Jaja wysiadywane są przez 12-14 dni głównie przez samicę , przy niewielkim współudziale samca.

Do Polski ptak ten jedynie zalatuje. Nie przystępuje do lęgów. Jest pod ochroną. Obserwuje się wzrost liczebności zaroślówki w Europie północno-zachodniej.

Trzcinniczek kaspijski - Acrocephalus agricola

Trzcinniczek kaspijski jest małym, wędrownym ptakiem należącym do podrodziny gajówek (Sylviinae), rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae), rzędu wróblowych (Passeriformes). Występuje w czterech podgatunkach. Gnieździ się w południowo-wschodniej Europie i centralnej Azji. Na zimę odlatuje do Indii, Pakistanu i południowego Nepalu. Niekiedy zalatuje do Europy zachodniej. Zasiedla tereny z niską roślinnością: trzcinowiska, ryżowiska oraz podmokłe obszary porośnięte wysoką trawą.

Ptak ten jest mniejszy od trzcinniczka (Acrocephalus scipaceus). Różni się od niego krótszym dziobem, krótszymi skrzydłami i nieco dłuższym ogonem. Osiąga 13 cm długości, 13-15 cm rozpiętości skrzydeł i wagę ok. 8-13 g. U tych trzcinniczków nie obserwuje się dymorfizmu płciowego. Dorosły trzcinniczek kaspijski ma jasnobrązowy grzbiet, brązowy kuper oraz płowożółty spód ciała. Jego dziób jest krótki i spiczasty, a brwi mają kolor białawy. Trzcinniczek kaspijski jest ptakiem owadożernym. Owady zbiera z powierzchni wynurzonych roślin wodnych oraz z roślin przybrzeżnych. Może też zbierać owady z powierzchni wody. Kiedy jakiś owad przepływa w pobliżu trzcinniczka, wtedy ptak chwyta się źdźbła trzciny, gwałtownie wychyla się i podrywa zdobycz z powierzchni wody. Śpiew trzcinniczka kaspijskiego jest trochę podobny do śpiewu łozówki (Acrocephalus palustris), zawiera sporo elementów naśladownictwa innych ptaków oraz typowe dla rodzaju Acrocephalus gwizdy.

Nad Morzem Czarnym sezon lęgowy trwa przez maj i czerwiec. Trzcinniczek kaspijski zakłada swoje gniazdo w trawie lub trzcinach. Gniazdo jest cylindryczną czarką zbudowaną z traw, trzcin i liści, wyścieloną miękką trawą, kwiatostanami trzcin oraz niekiedy puchem roślinnym. Gniazdo oplecione jest wokół kilku źdźbeł rosnących trzcin lub innych roślin wodnych. Samica składa 3-5 jaj o jasnozielonym tle i ciemnozielonych, oliwkowych lub szarych plamkach. Wysiadywaniem jaj zajmuje się tylko samica, która ogrzewa je przez 12-13 dni.

W Polsce trzcinniczek kaspijski nie gnieździ się i ma status ptaka rzadko do nas zalatującego. Objęty jest ochroną.